Kadın Mucitler

0 17

Bazıları ihtiyaçtan bazıları ise özel ilgiden dolayı kadınlar tarafından bulunmuş icatlar. Kimi hizmetçisinin sakarlığı sonucu sinirlenip işe koyulmuş kimi de mesleğinde çığır açmış. Kadınların bulmasına hiç şaşırmayacağınız buluşların yanında süregelen algıları yıkacak kadınlar tarafından bulunmuş keşifler de var. Mesela ilk gelişmiş bilgisayarı ve otomatik araba sileceğini icat edenlerin kadın olduğunu biliyor muydunuz?

 

Bulaşık Makinası | Josephine Cochrane

Josephine-Cochrane

 

Josephine, hizmetçisi değerli porselenlerini yıkarken kırınca sinirlenip bir makine icat etmeye karar vermiş. Cochrane’in bulaşık makinesi; musluktan aldığı yüksek basınçlı suyu, içindeki raflara dizilmiş bulaşıkları temizlemek için kullanıyordu; yani günümüz bulaşık makinelerinin çalışma mantığından pek de farklı değil.1886’da bunu patentledi. O dönemde, çoğu evde bulaşık makinesinin ihtiyaç duyduğu sıcak su bulunmadığından, Cochrane icadını ilk etapta otellere ve restoranlara sattı.

 

Bilgisayar | Grace Hopper

Grace_Hopper_and_UNIVAC
Amiral Dr. Grace Murray Hopper, ‘bilgisayarların annesi’ olarak ün salmış bir dahi. 2. Dünya Savaşı’ndan sonra Hopper Harvard’ta çalışmaya başlamış ve burada IBM-Harvard Mark 1 isimli ilk zengin donanımlı bilgisayarı geliştirmek üzerine çalışmış.
Yazıyı bilgisayar kodlarına dönüştüren derleyiciyi ve dünyanın ilk kullanıcı dostu kurumsal programlama dili COBOL’u geliştirdi. Yazılım hatalarına verilen ‘bug’ ismi de ilk olarak Dr. Hopper tarafından kullanıldı. Ulusal Teknoloji Madalyası dahil birçok ödül alan Dr. Hopper, 30 üniversiteden de fahri doktora aldı.

 

Testere | Tabitha Babbitt

Tabitha-Babbit
1800’lerin başlarında, odun testerelerini kullanabilmek için en az iki kişiye ihtiyaç duyuluyordu; it, çek, ileri ve geri. Tabitha Babbitt ise bunun daha kolay bir yolu olması gerektiğini düşünerek, 1813’te dünyanın ilk daire testeresini insanlığa armağan etti.

 

Gizli Haberleşme Sistemi | Hedy Lamarr

Hedy Lamarr
Sinema tarihinin ilk çıplak kadını olarak büyük üne kavuşan Hedy Lamarr, kırılamaz bir kod aracılığıyla radyo sinyallerini şaşırtarak, mesajların düşmanın eline ulaşmasını engelleyen ‘Gizli Haberleşme Sistemi’ icadını 1941’de patentledi. Avusturya’da büyüyen ve Hitler’in dostu bir silah tüccarı ile evlenen Lamarr, evlendikten sonra eşinin isteği üzerine oyunculuğu bıraktı. Onun iş toplantılarına giderek, gelişmiş silahlara merak saldı ve ardından bu konuda çalışmaya başladı. Bir süre sonra eşinden kaçtı ve ABD’ye gitti. Tekrar oyunculuğa başladı. Sinema eleştirmenleri tarafından dünyanın en güzel kadını olarak nitelendirildiğinde setlerden arta kalan vakitlerinde müzisyen komşusu George Antheil ile nefret ettiği Naziler tarafından hedefi değiştirilemeyecek torpidolar üretme üzerine çalışmalar yapıyordu. Otomatik piyanoların çalışma prensibinden etkilenen ikili, ‘frekans atlamalı yayılı spektrum’ teknolojisini geliştirdi. Bu teknoloji, torpidoyu yönlendiren telsize ait frekansların sürekli değişmesini sağlamaktadır. Gizli haberleşme sistemini Nazilere karşı kullanılsın diye geliştirdi ancak, savaş sırasında hiç kullanılmadı. ABD, bu teknolojik avantajı 1962 Küba Füze Krizi patlak verene kadar kullanmadı. O tarihe gelindiğindeyse patentin süresi dolmuş olduğundan ikiliye para ödenmedi. Frekans değişimi sayesinde, telefon hatlarının düşman tarafından dinlenemez hale gelmesi de mümkün kılınmıştır.

 

Tek Kullanımlık Bebek Bezi | Marion Donovan

marion-donovan
Donovan, çocuk yetiştirmenin zorluklarını yaşamış ve bunu kolaylaştırmak için kolları sıvamıştı. İlk olarak, su geçirmeyen ve de sızdırmayan bir çocuk bezi geliştirdi ve 1949’da Boaters ismiyle bunun satışına başladı. Takvimler 1961’e geldiğinde ise insanlığa en büyük armağanı olan tek kullanımlık bezleri geliştirdi ve bunu da Pampers ismiyle patentledi.

 

Otomobil Sileceği | Mary Anderson

mary-anderson-araba-silecegi
Otomobiller ilk yıllarında sileceksiz olarak kullanıldı. 1900’lerin başlarında, kar veya yağmur yağdığında, sürücüler sık sık otomobillerini durdurup camları temizlemek zorunda kalıyordu. Mary Anderson, otomobillerin bir hayli az olduğu 1903’te, sileceği icat etti. Bazı insanlar Anderson’ın bu buluşuna dikkat dağıtıcı olabileceğini öne sürerek karşı çıktılar ancak bu icat tüm otomobillerde standart haline gelmişti bile. 1917 yılında, manuel sileceğin geliştirilmişi olan otomatik cam sileceğinin patenti de bir kadına ait: Charlotte Bridgwood’un “Storm Windshield Cleaner”ı.

 

Çelik Yelek | Stephanie Kwolek

stephaniekwolek
Stephanie Kwolek, günümüzde çelik yelek olarak anılan kurşun geçirmez yeleklerin yapımında kullanılan güçlü materyal olan Kevlar’ı icat etti. Kwolek’in icat ettiği materyal, en az çelik kadar güçlüydü. Kevlar günümüzde çelik yeleğin yanı sıra, asma köprü kablosu, kask, kayak ve fren balatası gibi çok çeşitli şeylerin yapımında kullanılıyor.

 

Lazerle Katarakt Ameliyatı Cihazı | Patricia Bath

patricia-bath
Patricia Bath, 1988 yılında katarakt ameliyatına yepyeni bir bakış açısı getirdi. Geliştirdiği cihaz, katarakt ameliyatının lazer kullanılarak çok daha kolay ve başarılı bir şekilde gerçekleştirilmesine olanak tanıdı. Bath, cihazını ABD, Kanada, Japonya ve Avrupa’da patentledi ve patent alan ilk siyahi kadın doktor oldu.

 

Kese Kağıdı | Margaret Knight

Bolsa-Margaret-Knight
Margaret Knight kese kağıdını ya da diğer adıyla kağıt torbayı icat etmeden önce, insanlar mektup zarfı biçimindeki kağıtları kullanarak eşyalarını yanlarında taşıyordu. Knight’ın icat ettiği makine, kağıdı kesip, katlayıp, yapıştırarak, günümüzün kese kağıtlarını ortaya çıkardı. Fikrini çalan kişi mahkemede “Bir kadın böyle yenilikçi bir cihaz yapamaz” diye kendini savunsa da, hakim icadın Knight’a ait olduğunda karar kıldı ve Knight da bu sayede 1871 yılında buluşunu patentleyebildi ve adına da “Quenn” dedi.

 

Daksil | Betty Nesmith Graham

bette-nesmith-graham-corretivo
Betty Nesmith Graham, daksili kendi ihtiyaçları için icat etti. Belgelerdeki hataları düzeltmek için mutfağındaki mikseri kullanarak bir karışım hazırlayan Graham, 1958’de buluşunu patentledi.

 

Gaz Isıtma Fırını | Alice H. Parker

Alice-Parker_Gas-Heater-Design

Bizdeki adı ile kalorifer kazanı. Merkezi ısıtma sisteminin mucidi Parker ABD’den patent almak için 1919 yılında başvuru yaptı. Sistem sayesinde tüm binanın sıcaklığı düzenlenip, ısı her odaya dağıtılabiliyordu. Sistem, oda sıcaklığını düzenleme ve sıcaklığı odadan odaya taşıyabilme özelliğine sahipti. Daha sonra çizimlerine gazın ısınması yoluyla çalışan fırının projesini de ekledi ve bunun da patentini aldı. Bu sistemle beraber, evde ısıtma amaçlı kullanılan tüm aletler tek bir merkezi ısıtma sistemine bağlandı.

 

Katlanır Yatak | Sarah E. Goode

cabinetbed
ABD’de 1885 yılında patent başvurusu yapan ilk Afro-Amerikan kadını Sarah Goode’nin icadı katlanabilir portatif yataktı. Yatak kullanılmadığında kaldırılabilme ve gizlenme özelliğine sahip. Yatak kullanıldığında ise, yatağı saklayan kabin, kitaplık ya da başka amaçlarla kullanılabiliyor.

 

Renkli Sinyal Fişekleri | Martha Coston

MarthaCoston
Eşini 1847’de kaybeden Coston, kocasının not defterinde renkli işaret fişeği fikriyle ilgili yazdıklarını buldu. Sonrasında 10 yılını bu fikri hayata geçirmek için ordu yetkilileri ve bilim insanları ile çalışarak geçirdi. Amerikan ordusunun daha sonra bu işaret fişeklerinin tüm hakkını üzerine aldığı ve Coston’a çok az bir miktarda para verdiği söyleniyor.

 

Optik Analiz Sistemi | Dr. Ellen Ochoa

Ellen_Ochoa
İlk Latin Amerika kökenli astronot olan Ochoa, ürün üretiminde robot teknolojisinin önünü açacak “Optik Analiz Sistemleri”ni buldu. Ochoa’nın icadı optik sistem, robot parçalarının kalite kontrolünde kullanıldı. Ochoa, Ayrıca NASA’da bilim adamı olarak çalışıyor. 1987’de patentini aldı. En sonuncusu 1990 yılında olmak üzere 3 adet patenti bulunuyor.

 

Güneş Enerjisi İle Ev Isıtma Sistemi | Dr. Maria Telkes

Maria-Telkes
Macaristan doğumlu biyofizik uzmanı Telkes evlerde kullanılabilen güneş enerjisiyle ısıtma sisteminin mucidi. 1925 yılında yerleştiği ABD’de vatandaşlık alan Telkes Westinghouse Electric şirketinde araştırmacı mühendis olarak çalıştı.

 

Bebek Taşıma Aparatı | Ann Moore

moore1_large
Batı Afrika’da Barış Gücü hemşiresi olarak 1960’lı yıllarda görev yapan Moore, Afrikalı kadınların bebeklerini taşıma biçimlerinden etkilenmiş. Uzun süreli denemelerden sonra sırt çantası mantığıyla fikrini birleştiren Moore bebek taşıyıcı “Snugli”yi geliştirdi.

 

Saç Fırçası | Lyda Newman

Lyda_Newman's_hairbrush
Bir kadın tarafından keşfedilmesine şaşırmadığımız fotoğraftaki geliştirilmiş saç fırçasını icat etmiş.

 

Leke Kovucu Sprey Boya | Patsy Sherman

patsy-sherman
Bu hanımefendi daha sonradan Scotchgard™ diye marka olan leke kovucu sprey boyayı icat etmiş.

 

X-Ray Teknolojisi | Barbara Askins

barbara-askins
NASA kimyageri Askins radyoaktif materyali kullanarak film negatiflerinde iyileşme sağladı.

 

Saç Kıvırma Aleti | Theora Stephens

Theora-Stephens
Saç şekillendiricilerin çok eski tarihlerden beri kullanılıyor olmasına rağmen ilk kez kıvırcık saç yapmaya yarayan makinenin icadı 80’li yıllara kadar yapılamadı.

 

Kalıcı Saç Dalgası | Marjorie Joyner

Marjorie Stewart Joyners Invention
Joyner’in icat ettiği başlıklı makine sayesinde yapılan saçlar günlerce kalıcılığını koruyordu. Bugünkü perma makinesinin atası.

 

Spanx İç Çamaşırı | Sara Blakely

sara-blakely
Spanx’ın özelliği kadınları daha zayıf göstermesi. Ürettiği elastik iç çamaşırı sayesinde kadınların birkaç beden daha zayıf görünmesini sağlayan “Spanx” isimli çamaşır Blakely’nin 500 milyon dolarlık bir şirketin sahibi olmasını sağladı.

 

Radyoaktivite | Marie Cuire

Marie-Cuire
Uranyumla yaptığı deneyler sonucu radyoaktiviteyi keşfetti. Marie Curie, radyoaktivite teorisi ve radyoaktif izotopların yalıtımıyla birlikte içlerinde radyum ve polonyum bulunan bilinmeyen birçok elementi bulmasıyla ünlenen Polonya asıllı Fransız fizikçi ve kimyagerdir. 1903 yılında Nobel ödülünü kocası Pierre ile birlikte kazandı. 1934 yılında Fransa’nın Savoy kentinde kan kanserinden öldü. Hastalığı, aşırı dozda radyasyona maruz kalmasına bağlandı. Bu yüzden ona “bilim için ölen kadın” denildi. O zamanlarda tuttuğu not defterleri o kadar radyasyona maruz kalmıştır ki, bugün bile o defterler radyoaktif koruma altında incelenebilmektedir.

 

Evde Uygulanabilen Diyabet Testi | Helen Free

Helen-Free
Helen Free evde uygulanabilen diyabet testini bularak hastaların yaşamını kolaylaştırmış.

 

Blissymbol Yazıcısı | Rachel Zimmerman

Rachel_Zimmerman_Brachman
Kanadalı mucit Rachel Zimmerman 1980’lerin ortasında 12 yaşındayken “Blissymbol Printer” adı verilen yazılım programını geliştirdi. Zimmerman’ın bir bilim fuarı için okul projesi olarak başladığı bu program beyin felci gibi rahatsızlığı olan kişilerin çevresiyle iletişim kurmasına olanak sağlıyor. Kullanıcılar özel dokunmatik ekranı sayesinde ekranda gördüğü sembolleri seçiyor ve program bunları yazılı cümlelere dönüştürüyor.

 

Buzdolabı İçindeki Raflar ve Mutfak Mikseri | Lilian Moller

Lilian
İlk kadın mühendislerden biri olan Lilian, muhtemelen ilk gerçek endüstriyel/örgütsel psikolog. Buzdolabı içindeki rafları ve mutfak mikserini bulmuştur.

 

Ses Yalıtımı | Mary Walton

Mary-Walton
Fazla sesli çalışan lokomotiflerin sesini azaltıcı bir sistem geliştirmiş.

 

Şırınga | Letitia Geer

Letitia-Geer
Şu an birçok eczanede rahatça bulabileceğimiz, hastanelerde sık sık kullanılan ve işleri baya kolaylaştıran medikal şırınga da bir kadın tarafından geliştirilmiş.

 

Gözlük camı | Marga Faultsch

Marga-Faultsch
Almanya’nın Mainz kentinde 1916- 1998 yılları arasında yaşayan Marga Faultsch isimli bir kimyager tarafından bulunmuştur.

 

İlk Bilgisayar Programı | Ada Byron Lovelace

Ada_Lovelace_portrait
Motor hakkındaki notları, bir makine tarafından işlenmek üzere yazılan ilk algoritmayı içerir. Bundan dolayı genel kanıya göre dünyanın ilk bilgisayar programcısı olduğu kabul edilir.

 

Kahve Filtresi | Melitta Bentz

Melitta-Bentz
İlk kahve filtresini Almanya’nın Leipzig kentinde yaşayan Melitta Bentz bulmuştur. Kahve içmeyi çok seviyordu. Ancak fincanın dibinde biriken siyah kahverengi renkli telvelere sinir oluyordu. Bir gün pirinç bir kabın altına çekiç ve ince bir çivi ile birkaç delik açtı ve kabın içine büyük oğlunun okul defterinden kopardığı sayfayı huni şeklinde kıvırarak yerleştirdi.
Kahveyi kaba boşattıktan sonra üstüne sıcak suyu döktü. Uygulama başarılı olmuş telvesiz kahvesine kavuşmuştu. Başlangıçta kullandığı kâğıt, kahveyi çok uzun sürede süzdüğü için Bentz, kahveyi daha kolay süzebilecek bir kâğıt arayışına girdi.
Bir süre sonra bunu da başardı. Melitta Bentz, 1908 tarihinde Berlin’de İmparatorluk Patent Dairesi’nden buluşunun patent hakkını aldı. Fakat bununla yetinmedi. Birkaç ay sonra evlerinin bir odasında kahve filtreleri üreten küçük bir imalathane kurdular, imalathane büyütülerek fabrikaya, o da fabrikalar zincirine dönüştü.
Melitta Bentz 29 Temmuz 1950’de 77 yaşında yaşama gözlerini kapadığında, uluslararası planda üretim yapan dev bir şirketin sahibiydi.

 

Sütyen | Mary Phelps Jacob

Mary-Phelps-Jacob
Jacob 1914 yılında, göğüsleri destekleyen, iki ayrı kuptan oluşan ve omuzdan askılı olarak tasarladığı sütyeni üretip patentini almıştır. Daha önce de buna benzer fikirler üretilmiş ancak iki ayrı kup ile göğüsleri destekleme fikri Jacob’a ait. Modern sütyenden önce göğüsleri desteklemek amacıyla tasarlanmış olan çamaşırlar oldukça rahatsız ediciymiş. Sert malzemeler kullanılarak yapılan bu destekler kullananın şeklini almak yerine, kullanıcıyı kendi şekline sokan bir yapıdaymış. Jacob’ın dizaynının bu ürünlerden en büyük farkı yumuşak ve hafif, yani kullananın anatomisine uygun oluşu. Modern sütyen, 2.Dünya Savaşı sırasında ABD’nin metal tüketimini azaltmak için metal malzeme kullanılarak yapılan göğüs desteklerini yasaklaması sonucu popüler hale gelmiş. Bu dönemde Jacobs patentini “Warner Brothers Korse Şirketi”ne satmış.

 

Ütü Masası | Sarah Boone

Sarah-Boone

 

Ütü masası işlevine yönelik başka patent başvuruları olsa da, bugün kullandığımız şekliyle ilk ütü masası bir Afro-Amerikalı olan Sarah Boone tarafından 1892 yılında icat edildi. Boone çamaşırların kolayca geçirilebildiği ve kolların kolay ütülenmesini sağlayan tasarımıyla ilk modern ütü masasının mucidi oldu.

Not: Uzun süre araştırdım fakat Müslüman kadınlara dair, coğrafya olarak da doğudaki kadınlara dair kayıtlara geçmiş bir icat bilgisine rastlayamadım. Eğer bu konuda bilginiz varsa lütfen yorum kısmından katkı sağlayın.

YORUM YAP

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir